Côme Rogert-Dalbert komt uit Lyon en studeert graphic design aan de Willem de Kooning Academie. Binnenkort studeert hij af op free spaces. ‘Ik ben erin gedoken en ben er ook echt in gaan participeren als vrijwilliger.’ 

‘Op dit moment ben ik aan het afstuderen en druk met het halen van mijn deadline en het voorbereiden van mijn presentatie. Ik heb een boek gemaakt over free spaces. Dat zijn lege plekken die niemand gebruikte, maar die nu worden gebruikt door bijvoorbeeld daklozen of mensen die naar huisvesting zoeken.

‘Ik heb een boek gemaakt over free spaces, lege plekken die niemand gebruikte, maar die nu worden gebruikt door bijvoorbeeld daklozen.’

‘Het afgelopen jaar ben ik bezig geweest met de Free Workspace: een gratis fietsreparatieplek in de Agniesebuurt in Rotterdam Noord waar iedereen terechtkan. Je kunt er gratis aan de slag met het repareren van je fiets en je leert ook hoe je dat zelf kan doen. Echt een nuttige plek voor de gemeenschap dus.

‘Ik heb ook heel veel tijd doorgebracht in de printstudio. Daar staan alle machines die ik nodig heb bij graphic design. Daarnaast werk ik voor de Trash Bunker, de materiaalhub van de Academie. Daar up- en recyclen wij een heleboel materiaal voor studenten om te gebruiken voor hun projecten. Tweedehands kleren, textiel, hout, plastic; alles is gratis en je kunt er ook zelf materiaal brengen dat je niet meer nodig hebt. Dat is ergens wel te vergelijken met zo’n free space. 

‘Ik heb veel geleerd van dat soort plekken, ook over mezelf en mijn politieke ideeën. Dit soort locaties staat eigenlijk haaks op ons kapitalistische systeem. Er wordt geen geld verdiend en iedereen helpt elkaar, voor niets. Ik ben er ingedoken en ben er ook echt in gaan participeren als vrijwilliger, om het zelf te ervaren maar ook om te onderzoeken hoe het werkt.

‘Ik wil andere mensen ook laten zien welk potentieel zo’n plek heeft, wat het betekent om zo’n community te hebben die niet is gebaseerd op geld.’

‘Die Free Workspace in Noord bestaat al tien jaar. Daar is dus wel echt iets ontstaan. Ik wil andere mensen ook laten zien welk potentieel zo’n plek heeft en wat het betekent om zo’n community te hebben die niet is gebaseerd op geld. Sommige mensen zijn bang voor dit soort plekken. Onbekend maakt onbemind en daarom wil ik juist laten zien hoe belangrijk ze zijn. En ook wat je met solidariteit kunt bereiken. Daar gaan mijn afstudeerproject en boek over. 

‘Vanuit mijn graphic design-blik ben ik ook benieuwd hoe ze alles vastleggen en documenteren. Hun vergaderingen, de afspraken die ze maken, dat soort dingen. Daar hebben ze uiteraard een vorm voor. Het zijn allemaal geen professionals maar vrijwilligers. Ze zijn niet super gestructureerd, maar ze leggen wel van alles vast en er is ook een archiefje. Sommige dingen staan online, andere dingen zijn uitgeprint op papier en vaak is er ook weer met de hand van alles bijgeschreven. Er zijn ook zelf ontworpen en gedrukte flyers, gewoon met de middelen die ze voor handen hadden. Heel fluïde en organisch hoe zoiets is ontstaan. Dat is zeker interessant voor iemand als ik, die de dingen graag gepolijst ziet. Hun ziel zit erin.

‘Er zit niet één systeem achter of één bepaalde vormgeving. Het is gewoon ontstaan en het is wat het is. Geen fancy ontwerpen of geavanceerde tools, en toch werkt het. Ook hoe ze hun beslissingen nemen: niemand is de baas, er is geen systeem, dus wie bepaalt hoe iets moet gaan? Dan moet je stemmen of proberen consensus te bereiken. Interessant om te zien hoe ze dat oplossen.

‘Mijn positie daar was bijzonder. Ik werkte er als vrijwilliger, maar tegelijkertijd deed ik onderzoek naar hoe zo’n plek functioneert. Ik was me daarbij ook wel echt bewust van mijn rol en hoe zij tegen mij aankijken.

‘Iedereen is daar welkom en niemand veroordeelt elkaar. Daardoor werd het een heel mooi project, waar ik nu dus op afstudeer.’

‘Dit soort plekken zijn opgezet voor mensen in nood die het letterlijk zelf niet kunnen betalen om naar de fietsenmaker te gaan. Ik ben in hun ogen misschien een “rijke” student, die de middelen heeft om te reizen en in en ander land te studeren. Wie ben ik dan om zo van bovenaf te bestuderen wat zij doen? Voor hun is het pure noodzaak om daar te komen en ik doe er onderzoek naar omdat ik het een interessant fenomeen vind. Is dat niet ongemakkelijk? Maar zo was het helemaal niet. Iedereen is daar welkom en niemand veroordeelt elkaar. Daardoor werd het een heel mooi project, waar ik nu dus op afstudeer.

‘En daarna?  Vorig jaar ben ik al begonnen met freelancen, in graphic design. Mijn volgende stap is om een eigen studio te krijgen en om te werken aan design met een positieve impact op mensen.’

Tekst en foto: Sanne van der Most