| 
|
Serge Feldmann was van 2011 tot 2024 studentendecaan op de HR en is nu senior beleidsadviseur studentenwelzijn. Hij blogt om de wereld een klein beetje te helpen veranderen. Zijn eerdere blogs lees je hier.
Foto: Paul van der Blom
We zijn verworden tot een hypernerveuze samenleving, aldus de Raad van de Volksgezondheid & Samenleving. We moeten vertragen, momenten creëren waarin niets moet. Is dat niet gewoon weer iets dat we moeten?
Collega Afke Tangenbergh schreef in haar blog al over de kunst van het lummelen. Hoewel ik me er volledig in kan vinden, is dat lummelen toch een activiteit. En als de raad ons oproept toch vooral te vertragen, lummelen en rust in te bouwen, kunnen juist die doelen ook verworden tot een stressor! Zo vind ik het altijd fascinerend om te zien in de sauna of bij een yogales hoe sommige mensen zich krampachtig proberen te ontspannen, zichzelf daarbij innerlijk commanderend: ‘Geniet!!’
Niets doen is nagenoeg onmogelijk. Als je op de bank een kop thee zit te drinken en daar heel bewust en mindful mee bezig bent, doe je alsnog iets. Vertragen en lummelen daarentegen kan weldegelijk, maar als dat dus heel kunstmatig en geforceerd gebeurt, heeft het dus ook een tegengesteld effect. Wat het vraagt, gaat een paar stapjes verder dan deze meer oppervlakkig gedragsveranderingen.
Een succesvolle duurzame gedragsverandering vraagt erom dat jouw overtuigingen passend zijn. Zo lang er overtuigingen zijn en blijven die jou influisteren dat je – na je vertraagmomentje – gewoon moet blijven streven naar succes, geluk, plezier, aandacht, genot, rijkdom en al het andere dat je maar wilt ervaren of bezitten, blijf je gewoon goed op weg naar overspanning, depressie, angst en burn-out.
Als ik vroeger als puber op mijn manier probeerde niets te doen door bijvoorbeeld uit te slapen of met een Donald Duck op de bank te zitten op een zonnige zaterdag, kreeg ik gegarandeerd de opmerking: ‘Ga wat doen!’ te horen van mijn ouders. Ledigheid is des duivels oorkussen. Niet dat we actief een geloof beleden overigens. Maar er moest iets nuttigs gedaan worden. Je moest aan het eind van de dag kunnen zeggen wat je inspanningen hadden opgeleverd. Wat je bereikt of geproduceerd had. Kon ik dat niet, had ik acuut last van productivity guilt.
Het lukt mij pas sinds een paar jaar om van mezelf op een zonnige zaterdag met een boek op de bank te mogen zitten. En niets te produceren anders dan mijn eigen persoonlijke rust en genot. Het lukte pas toen mijn overtuiging er naar was. ‘Om vol te houden wat ik wil en moet doen, heb ik voldoende tijd nodig voor mezelf om tot rust en ontspanning te komen.’ En ja, zoals dat gaat bij nieuw gedrag zijn het vervolgens de succeservaringen die maken dat het blijft plakken. Dus bij deze: ga wat doen! Aan je overtuigingen…
De redactie waardeert het als je onder je eigen naam reageert.
Lees hier alle details over onze spelregels.
Het blijft me verbazen dat veel mensen moeite hebben met niks doen. Ik ben iemand die geen enkel behoefte heeft om hun agenda te vullen met activiteiten. Verplichtingen probeer ik zoveel mogelijk verspreid over de week in te plannen.
Dit weekend bijvoorbeeld ben ik opgestaan toen ik zin in had, rustig een thee drinken terwijl ik achter mijn laptop scrolt. Toen bedacht ik dat wel zin heb in een lunch boterham van de nieuwe bakker in de stad. Dus na een lekkere douche daarheen gewandeld, ik bedacht ook om mijn camera mee te nemen want vlakbij is een mooie boom met herfst kleuren, kan ik ook even langs foto maken. Er was een markt gaande vlakbij dus ik wandelde doorheen, het was een pittoresk herfstmiddag. Ik ging ook langs de AH, ik moet zeggen, ik ben iemand die naar de supermarkt gaan leuk vind. Het besef van de luxe dat ik niet moet bezuinigen op mijn boodschappen, verse groenten, fruit. Waar ik maar zin in heb.
Eenmaal thuis heb ik mijn lunch boterham gegeten en besloot ik mijn foto’s van die middag online te zetten met een verhaaltje erbij. Toen was het alweer tijd voor het avondeten en heb ik wat lekkers gekookt. Daarna nog even paar episodes gekeken van een serie en toen was het alweer tijd om te gaan slapen.
Geen enkel gevoel van ik moest dit of ik moest dat. Ik had ook even goed gewoon de hele dag op de bank kunnen liggen met mijn laptop een oude serie bingen en eten bestellen. Iets was ik af en toe ook doe.
Tegen zondagavond heb ik geen enkele niet leuke klus gedaan zoal ik van plan was.
We nemen “niks doen” te letterlijk. Voor mij is niks doen, doen waar ik zin in heb en niks meer of anders. Nul verplichtingen.
Mensen moeten voor zichzelf uitzoeken wat hun het ultieme gevoel van ontspanning geeft. Voor de ene is het op de bank liggen lezen of series kijken, voor de andere is het bezig zijn met hun hobby, of bij de koffiebar zitten mensen kijken. In de basis houd het in om te kunnen zeggen vandaag laat ik alle verplichtingen links liggen en doe ik lekker waar ik zin in heb, zonder schuld gevoelens.