Ik sta op het punt om mijn hbo-diploma te behalen. Wanneer je dit leest heb ik het ‘cgi’ (criteriumgericht interview, red.) over mijn scriptie net gehad. Het is het einde van een intense periode. Het is ook een moment van terugblikken en een stukje introspectie.

Toen ik tijdens corona had besloten het roer om te gooien, was ik er vrijwel meteen achter dat ik het onderwijs in wilde. Eigenlijk wist ik toen ik 14 was al dat ik docent Engels wilde worden. Maar als vers teruggezette leerling van havo naar mavo zag ik niet voor me hoe ik dat doel ooit zou bereiken.

Toen ik mij inschreef was ik nog nooit actief geweest op hbo-niveau. Ik had geen enkele indicatie of ik het aan zou kunnen. Ergens had ik wel het idee, al weet ik niet zo goed waarom, dat wanneer ik eenmaal binnen was ik het wel aan zou kunnen. Maar ik was als de dood voor de 21+ toets. Dat na een heel leven BBC kijken, twee jaar in London wonen, stapels Engelse boeken lezen en decennialang songteksten uitpluizen (onderschat de kracht van songteksten niet, daar hoor ik maar weinig docenten over) mijn Engels goed genoeg was, dat geloofde ik wel. Maar mijn god, wat kneep ik hem voor mijn Nederlandstoets.

Is het er van uit, er vanuit of ervan uit? Ten alle tijden, te alle tijden, te allen tijde? En de term voltooid verleden tijd kende ik alleen nog maar van dat liedje. Engels is als taal een zooitje, a dog’s breakfast, maar Nederlands is ook geen pretje.

De stress bleek voor niks. Met vlag en wimpel haalde ik zowel de Engelse als de Nederlandse toelating en ik was officieel hbo-student. Vanaf dag één deed ik braaf al het huiswerk, leerde harder voor toetsen dan ooit tevoren en ging structureel veel te laat naar bed om alles te kunnen bolwerken. Ik had iets te bewijzen.

Want die stempel van mavoklant die bleef maar doordrukken. Het maakt mij onzeker op de meest onhandige momenten. Ik heb elk schooljaar wel twee of drie keer gehad dat het me te veel werd, ik het allemaal niet meer zag zitten en op het punt stond om mezelf uit te schrijven. Hoe haalde ik het in mijn hoofd dat ik ooit een hbo-opleiding zou aankunnen? En nog steeds, want zodra ik in een handleiding of een rubric 3 ‘moeilijke’ woorden zie staan in een zin, dan loopt het vast in mijn hoofd.

Het komt van dertig jaar banen zien waarvan ik 100 procent zeker wist dat ik ze zou kunnen uitvoeren, maar waar de vacature een opleidingsniveau vroeg dat ik simpelweg niet had. Dertig jaar gebukt gaan onder een stigma. Een stigma dat nog steeds in stand wordt gehouden. Ik zie het in de ogen van de leerlingen op mijn werkplek die ondanks al hun inzet toch het advies Basis krijgen. Ik herken die blik en ik ken het gevoel. Het gevoel van ‘maar’. Ik heb ‘maar’ Basis. Ik doe ‘maar’ mavo. Ik ben ‘maar’ zo goed of zo slim.

Ik vind het echt een godswonder dat ik de opleiding, naast het ouderschap en vanaf jaar twee een baan als zelfstandig docent, in vier jaar tijd heb weten te halen. Door mijn harde werken, inzet en daardoor goede cijfers kreeg ik steeds meer aanzien in de klas. Opeens kwamen medestudenten naar mij met vragen. Hier snapte ik niks van. Jullie zijn allemaal hbo-studenten en vragen het aan een mavoklant? Ik weet het toch ook allemaal niet, ik doe gewoon maar wat.

Ik weet niet of het straks overgaat als ik mijn diploma in handen heb, want die dertig jaar schud je niet zomaar van je af. De onzekerheid die blijft waarschijnlijk een onderdeel van mij. Maar het houdt me ook scherp. En als ik dan kijk wie er allemaal zijn geïnterviewd voor het boek Mavoklanten van Jim Jansen & Peter de Brock – Francis van Broekhuizen, Dieuwertje Blok, Mounir Toub, Willie Wartaal, Youp van ’t Hek en oud-minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs Dennis Wiersma – dan bevindt deze mavoklant zich in prima gezelschap.