| 
|
Okke de Jong is hogeschooldocent bij de Rotterdam Academy, gespecialiseerd in communicatietheorie, tekst, duurzaamheid en ondernemerschap. Hij heeft een geheel eigen kijk op zijn studenten, de vele facetten van het docentschap en zichzelf. Eerdere blogs van Okke vind je hier.
Foto: Paul van der Blom
Onze studenten zullen zo’n 25 jaar van hun leven op social media doorbrengen. Social media zijn vergelijkbaar met verslavende harddrugs. Echt, ik verzin dit niet. Dit is keiharde wetenschap, onlangs op omroep Max verwoord door Roxane van Iperen. In Ik zie wat ik geloof waarschuwt ze voor techbedrijven die onze gedeelde werkelijkheid en kritisch denkvermogen afbreken. Op zich al zeer verontrustend. Maar: jongeren verslaafd maken? Seriously?
Ik vind dit ronduit stuitend. Walgelijk. Waarom staan we als maatschappij toe dat onze jongeren zo opgeslokt worden? Waarom worden dealers van heroïne veroordeeld en Mark Zuckerberg (nog) niet? Waarom kijken we weg als pubermeisjes zo’n negatief zelfbeeld krijgen van Instagram dat ze zelfmoord plegen? Nee, dit is geen oproep tot geweld, maar als ik de vader van een van die pubermeisjes was, zou ik die tech bro’s een nekschot geven. Die vuile klootzakken.
Dit klinkt wellicht gek voor een communicatiedocent, maar toch: verbied die shit. Social media wordt gevoed door de laagste menselijke instincten. Jaloezie. Aandachttrekkerij. IJdelheid. Sensatiezucht. Oppervlakkig vermaak. Luiheid. Het verlangen naar dopamine. Verbinding? Laat me niet lachen.
Er zijn talloos veel betere manieren om te verbinden. Manieren zonder negatieve effecten. Overmatig gebruik van social media leidt tot slaapproblemen, een negatief zelfbeeld, prestatiedruk, FOMO, eenzaamheid, cyberpesten, consumentisme, depressie, een kortere spanningsboog, verminderde concentratie, brainrot en een vrije val in de konijnenholen van de manosphere, vreemdelingenhaat, discriminatie, complottheorieën en prietpraatprofeten. Als ik tegenwoordig iets op de markt zou brengen met deze effecten op de volksgezondheid, dan zou de overheid me in een kerker gooien en de sleutel weggooien.
Waarom hebben wij mobieltjes nog niet verbannen op school? Ik erger me mateloos aan de concurrentie van die klotedingen als ik probeer iets van kritisch denkvermogen over te brengen aan mijn klas. Een wedstrijd die ik roemloos verlies van de collectieve verslavingsexpertise van Silicon Valley. En hoe ethisch verantwoord is het dat wij bij meerdere opleidingen studenten opleiden om social media zo sturend mogelijk in te zetten?
Schuldig: ik doe er zelf net zo hard aan mee. Omdat ik nog steeds geloof dat je communicatie en zelfs social media ten goede kan inzetten. Je hoeft niet eindeloos veel nutteloze spullen te verpatsen of de volksgezondheid te bedreigen. Je kan ook informeren over wetenschappelijke inzichten. Je publiek kritisch na laten denken. Kunst promoten. Discriminatie, onwetendheid en bekrompenheid tegengaan. Mensen doordringen van de urgentie van de rap naderende klimaatcatastrofe.
En er gloort hoop: in Australië en Frankrijk is er al een verbod op social media voor kinderen onder de 16 jaar. Generatie Alpha lijkt zich af te keren van social media. Ikzelf verspil mijn tijd niet meer aan socials, behalve LinkedIn dan. Ik pak mijn dochtertje haar telefoon af en duw haar naar buiten. Naar de echte wereld. Want daar gebeurt het.
De redactie waardeert het als je onder je eigen naam reageert.
Lees hier alle details over onze spelregels.
Hear hear!
Helemaal eens Okke!
Helemaal mee eens!
Als (anti-)social media consumerende persoon die maar niet lijkt te kunnen stoppen (Lees: verslaving), pleit ik voor een samenleving brede ‘Rehab” op de Oostenrijkse manier. Iedereen die kan cold turkey van de algoritimes af. Degenen die hiermee moeite hebben op een veilige en begeleide manier het gebruik laten afbouwen.
Niet alleen voor jongeren, ook voor senioren en alle leeftijdsgroepen hiertussen is social media verworden tot een psychologische plaag. Een monster die op een perverse manier onze meest primaire sociale behoeftes verdraaid tot een ziektebeeld.
Dus inderdaad, het is tijd om deze ‘shit’ te verbieden.
Oh man, wat kan ik me hierin vinden. Onschuldig: ik ben nooit aan social media begonnen, met uitzondering van programma’s die al bestonden voor de term ‘social media’ werd bedacht, en opeens achteraf als ‘social media’ werden bestempeld.
Ik merk steeds meer verschil met mijn sociale omgeving die dat wel heeft gedaan, zeker op gebied van geheugen. Deze achteruitgang gaat zo ver dat ze een uur naar hun mobiel kunnen staren en 15 minuten later zich niets kunnen herinneren van wat ze eigenlijk gezien hebben. Misschien kan in de toekomst een AI ook dat voor ze gaan oplepelen.
Er zullen allicht ook weer mensen zijn die bij het lezen van zo’n stuk als dit roepen “Het is er nu eenmaal, we kunnen er niet omheen!” maar ja, dat kan wel. De wereld functioneerde prima voor social media bestond. Functioneerde beter, zou je zelfs kunnen beargumenteren.
Social media is niet noodzakelijk, het is het idee dat het noodzakelijk zou zijn dat mensen online houdt, en social media daarmee bereik geeft. Een self-fulfilling prophecy gebaseerd op FOMO.
We hebben het zelf in de hand. Sluit gewoon je accounts af. Je mist niets, belangrijke zaken vinden zich echt wel een weg naar je toe. Als ze dat niet kunnen waren ze kennelijk niet belangrijk voor je.
De socialmediaban in Australië werkt totaal niet. Het is in de meeste gevallen niet moeilijk om de ban te omzeilen. Hetzelfde geldt voor een soortgelijke ban in Indonesië.
Over de ban in Frankrijk: daar kunnen nog kanttekeningen bij geplaatst worden. De Franse Senaat heeft namelijk gezegd dat er een lijst komt van socialmediaplatforms die “gevaarlijk” zijn. Het parlement moet dit ook nog goedkeuren. Overigens gaat het verbod pas in september in, dus het is er nu nog niet.
@Iemand, ik heb je bewering even nagezocht, omdat je die nergens met bronnen staaft. De berichtgeving die ik even zo snel kan vinden die beweert dat de ban ‘totaal niet werkt’ rond zo’n 61% af naar boven, met waarden varierend van 70% tot 100%.
De berichten zijn ook sterk politiek gekleurd door libertarische waarden, waarbij de schrijvers die beweren dat het een totale flop is, of welke woorden ze ook gebruiken, principieel tegen een verbod zijn en daarmee gemotiveerd om het falen te overschatten.
Zo las ik bijvoorbeeld https://www.cato.org/blog/kids-are-alright-australia-no-thanks-social-media-ban die in hetzelfde stuk hamert dat het beleid faalt terwijl ze wel noteren dat gebruik in de leeftijdsgroep 12-15 jaar met 39% is gedaald, en 60% van ouders verbetering melden in de sociale interactie met de jongere.
Dat is nogal reductief redeneren, zeker als ze in een ademteug de meerderheid van ouders verwijten bevooroordeeld te zijn zonder die bewering te staven.
Om zulke cijfers te vertalen naar ‘werkt totaal niet’ is simpelweg inaccuraat. Tevens zie ik kritiek dat dit beleid gepromoot zou zijn als ‘de oplossing’ en of dat nu waar is of niet (niet echt relevant), het feit is dat we een half jaar verder zijn en een oplossing als deze alleen echt affect gaat hebben op lange termijn, wanneer een generatie gaat opgroeien die social media niet langer eenvoudig voorhanden heeft.
Dat soort drempels werken wel degelijk, ook al is het corrigerende effect op de bestaande groep minder, misschien zelfs verwaarloosbaar. Voor een vergelijkbaar scenario, zie roken. Kennis over roken als oorzaak van longkanker had op korte termijn amper impact. Verboden van roken op locaties zoals horeca, had op korte termijn amper impact en ook daar gingen rokers op zoek naar omwegen. Gebeurt nu nog steeds.
Maar intussen daalt het percentage rokende Nederlanders al jaren. Hetzelfde met social media, zowel in de opbouw, als in de afbouw, het is een proces van jaren. Bestaande gebruikers zijn heel gemotiveerd om omwegen te zoeken; zij ervaren anders een direct verlies. Degene die nog moet starten, ervaart dat niet, en is dus ook niet gemotiveerd om omwegen te zoeken.