Onderwijsinstellingen in het hele land merken gisteren en vandaag problemen op het netwerk. Oorzaak is een DDoS-aanval van uitzonderlijke omvang op onderwijsinstellingen in het Zuiden van het land, die het zwaarst werden getroffen.

Woensdag lag een groot deel van het netwerk van Fontys plat door een DDOS-aanval, meldt hogeschoolblad Bron. Bij zo’n aanval wordt zoveel internetverkeer op één punt gericht dat het bezwijkt. Wifi, telefoon en andere apparatuur lagen eruit. TU Eindhoven legde zondag zelf het netwerk plat vanwege een hack. Er kon tijdelijk geen onderwijs worden gegeven.

SURF, de gezamenlijke ict-organisatie voor het onderwijs, zag vanochtend (donderdag) weer pogingen om het netwerk ‘in het zuiden van het land’ plat te leggen, zegt de woordvoerder. ‘Gisteravond werkte alles uiteindelijk weer naar behoren, maar we zien dat de aanvallen nu weer zijn gestart.’

Alles langzamer

Volgens Chief Information Officer Anjo van Kelckhoven van de Hogeschool Rotterdam was vandaag ook op de Hogeschool Rotterdam iets te merken van de aanval: ‘Het eerste dat je merkt is dat alles langzamer wordt. Zit je in de frontline, zoals de instellingen in het Zuiden, dan werkt niets meer. Als de internetverbinding eruit ligt kun je niet meer bij Brightspace, je kunt niet meer inloggen op je laptop.’

Het netwerk van SURF verbindt alle instellingen met elkaar en daardoor kan een lokale aanval landelijk uitstralen. ‘De aanval was bijzonder groot’, zegt Van Kelckhoven. ‘SURF slaat elke dag wel DDoS-aanvallen af, maar iets van deze omvang hebben we niet eerder gezien. Daarom merken we hier ook iets van in andere regio’s.’

Geen enkele crisis hetzelfde

De specialisten van de hogeschool staan voortdurend in contact met SURF en collega’s in het land; bij een crisis komt het CERT (computer emergency response team) als eerste in actie. Breidt de crisis zich uit, dan wordt opgeschaald naar tactisch crisismanagement en uiteindelijk naar het ccmt, het centraal crisis management team.

‘Duidelijk is dat onze afhankelijkheid van ICT steeds groter wordt, en het dreigingsbeeld steeds grimmiger’

Hoewel er draaiboeken zijn voor grote calamiteiten – ‘je wilt niet alles op dat moment nog moeten doordenken’- is geen enkele crisis hetzelfde, zegt Van Kelckhoven. De bijbehorende maatregelen kunnen uiteenlopen. ‘Zo besloot de TU Eindhoven het onderwijs te stoppen maar de gebouwen open te houden. In de coronacrisis deden we precies het omgekeerde.’ Elke twee jaar is er een landelijke training voor dit soort crises, ‘daar doen we standaard aan mee’, zegt Van Kelckhoven.

Wie achter de aanval zit is onduidelijk. ‘Dat is ook moeilijk te achterhalen’, zegt Van Kelckhoven. ‘Maar duidelijk is dat onze afhankelijkheid van ICT steeds groter wordt, en het dreigingsbeeld steeds grimmiger. We nemen steeds meer maatregelen om digitaal weerbaar te zijn, alle onderwijs- en kennisinstellingen in Nederland doen dat. Hier werken we als onderwijssector heel nauw in samen. De onderwerpen zijn soms zo complex dat we ook wel samen moeten optrekken.’

Surf houdt op grotestoring.nl de stand van zaken bij.

Tekst: HOP, Olmo Linthorst/Profielen, Edith van Gameren