Ga direct naar inhoud
Profielen | Profielen translated
26 februari 2024

Zwart logo Profielen

Onafhankelijk nieuws van de Hogeschool Rotterdam

Opinie

Op zoek naar de essentie #13: Blind volgen van methodes is garantie voor tegenvaller

11 October 2023

In een serie blogs voor Profielen gaat hoofddocent Mark Smit op zoek naar de essentie van goed onderwijs. Niet met elke hype meedoen, niet elke vernieuwing omarmen, maar ‘doordachte eenvoud’, zoals hij het noemt. Lees meer over Mark en zijn motivatie om deze reeks blogs te schrijven.

wandelende persoon met blinddoek om

Dat je een goeroe raadpleegt zodra je je opleiding vernieuwt is tot daar aan toe. Maar het blind toepassen van hun methodes is levensgevaarlijk, vindt Mark Smit.

Bij elke opleiding is een permanent proces van kleinschalige curriculumontwikkeling aan de gang. In complexe systemen valt nu eenmaal altijd iets te verbeteren. Omstandigheden veranderen voortdurend. Studentenaantallen dalen of stijgen plotseling. Er is ontevredenheid over een vak. Er zijn te veel langstudeerders. Er is een planningsprobleem.

Eens in de zoveel tijd loop de emmer over. Er spelen dan zoveel dingen tegelijk dat het tijd is voor de grote schoonmaak: de curriculumvernieuwing. Daarbij is de stille hoop dat alle problemen tegelijk uit de weg geruimd zullen zijn zodra het nieuwe curriculum is ingevoerd.

De opleiding bevindt zich dan in een kritieke en kwetsbare fase. Er is een ‘alles-of-niets-gevoel’: áls we het doen, moeten we het meteen goed doen. Er wordt een projectgroep opgericht. Studiedagen gepland.

In die fase blijken opleidingen zeer gevoelig voor onderwijsmodes: grootse, meeslepende concepten die ergens zijn ontstaan en daar geweldige resultaten hebben opgeleverd. Er is een goeroe met volgelingen die het kunnen komen uitleggen. Er kunnen boeken worden besteld. Het ontwikkelteam is in de wolken: we hebben het recept. We weten wat we moeten doen. We kunnen het onze collega’s uitleggen.

Bijna altijd valt het resultaat tegen. Lang niet alle problemen blijken opgelost. Er zijn nieuwe problemen bijgekomen; in de praktijk is het allemaal wat ingewikkelder dan het leek.

En: hoe keuriger het recept is gevolgd, des te meer het resultaat tegenvalt.

Het gaat mis omdat een belangrijk deel van een goed ontwerpproces is overgeslagen. Want met de keuze voor een onderwijsconcept komen heel veel onderliggende keuzes ‘gratis’ mee. En die keuzes komen dan dus niet voort uit een eigen proces van afwegingen, twijfels en discussies. En juist díe zijn belangrijk om tot een doordacht eenvoudig onderwijsontwerp te komen.

Doordacht eenvoudig onderwijs ontwikkel je zelf. Met de beroepspraktijk waarvoor je opleidt als basis. En de kennis en ervaring in het team en de specifieke omstandigheden in je instituut en omgeving als randvoorwaarden.

‘Grote’ onderwijsconcepten zijn zonder meer de moeite van het bestuderen waard. Ze kunnen je helpen om je uitgangspunten kritisch te bekijken en op andere ideeën te komen. Misschien zijn er elementen die je kunt toepassen in je eigen ontwerp.

Maar ze blind toepassen is levensgevaarlijk.   

‘Vergeet de werkelijkheid niet’
‘De docent is de expert. Wij staan elke dag in de klas, wij weten met wie we werken. Hoe kan ik dan ooit blind een onderwijsmode volgen? Samen met werkveld, collega’s en studenten (niet noodzakelijkerwijs in die volgorde) weet je meer dan je denkt. Laat een onderwijsconcept je inspiratie en ideeën geven, praat met elkaar en durf creatief te zijn en vergeet dan vooral niet de werkelijkheid van jouw opleiding in je ontwerp mee te nemen.’
Monique van den Heuvel, hoofddocent IvG

Tekst: Mark Smit
Redactie: Olmo Linthorst
Illustratie: Marit Breuker

Meer blogs van Mark Smit

Reacties

Laat een reactie achter

2 Responses to Op zoek naar de essentie #13: Blind volgen van methodes is garantie voor tegenvaller

  1. Mooie blog weer, Mark. En (zoals je weet) relevant voor onze opleiding Social Work, want wij zitten net in zo’n curriculumvernieuwing.

  2. Mooie blog, laat ook goed zien dat een compleet curriculum vernieuwen of zelfs ontwerpen veel meer vraagt dan de ‘normale’ tijd voor vernieuwing. Hierin moet in de planning van deze activiteiten goed rekening gehouden worden.
    Zeker ook de tijd die gaat zitten in research van o.a. methodes en ontwikkelingen in het werkveld maar vooral het met elkaar discussiëren over welke keuzes gemaakt gaan worden. Dit kost echt wel wat tijd en inspanning en wordt vaak onderschat.

Spelregels

De redactie waardeert het als je onder je eigen naam reageert.

  1. Houd het netjes, beschaafd, vriendelijk en respectvol. Niet vloeken of schelden.
  2. Dwaal niet af van het onderwerp (blijf ‘on topic’).
  3. Wees kort, duidelijk en maak een punt.
  4. Gebruik argumenten, geen uitroepen.
  5. Geen commerciële boodschappen.
  6. Niet op de persoon spelen.
  7. Niet discrimineren, aanzetten tot haat of oproepen tot geweld (ook niet voor de grap).
  8. Van bezoekers die een reactie achterlaten op de site wordt automatisch het IP-adres opgeslagen.
  9. De redactie geeft reacties die dreigende taal bevatten door aan de veiligheidscoördinator van de Hogeschool Rotterdam.

Lees hier alle details over onze spelregels.

Back to Top